سيد محمد حسن بني هاشمي خميني

435

توضيح المسائل مراجع ( فارسي )

يعنى زياده روى ( 1 ) هم ننمايد ( 2 ) و اتّفاقاً آن مال تلف شود ، ضامن نيست ( 3 ) ولى اگر به اختيار خودش ( 4 ) آن را در جايى بگذارد كه گمان مىرود ظالمى بفهمد و آن را ببرد ، چنانچه تلف شود ( 5 ) بايد عوض آن را به صاحبش بدهد ( 6 ) مگر آن كه جايى محفوظتر از آن نداشته باشد و نتواند مال را به صاحبش يا به كسى كه بهتر حفظ كند برساند كه در اين صورت ضامن نيست . ) * ( 1 ) سيستانى ، فاضل : يعنى تصرّف غير مجاز . . ( 2 ) [ قسمت داخل پرانتز در رساله آيت الله زنجانى نيست ] ( 3 ) خوئى ، تبريزى ، زنجانى : ولى اگر آن را در جايى بگذارد كه مأمون از آن نباشد كه ظالمى بفهمد و آن را ببرد ، چنانچه تلف شود بايد عوض آن را به صاحبش بدهد . بهجت : و اگر به طورى كوتاهى يا تعدّى كرده كه بگويند خيانت كرده و مال تلف شود ، ضامن است اگر چه تلف به سبب آفات آسمانى باشد . سيستانى : ولى اگر در نگهدارى آن كوتاهى كند مثلًا آن را در جايى بگذارد كه مأمون از آن نباشد كه ظالمى بفهمد و آن را ببرد ، يا تعدّى كند مثلًا لباس را بپوشد يا حيوان را سوار شود ، چنانچه تلف شود ، بايد عوض آن را به صاحبش بدهد . ( 4 ) [ عبارت " به اختيار خودش " در رسالهء آيات عظام : گلپايگانى ، اراكى و صافى نيست ] ( 5 ) مكارم : ضامن است مگر اين كه جايى بهتر از آن نداشته باشد و نتواند مال را به صاحبش يا كسى كه بهتر حفظ مىكند برساند . ( 6 ) اراكى ، گلپايگانى ، صافى : بقيهء مسأله ذكر نشده . مسأله 2336 اگر صاحب مال براى نگهدارى مال خود جايى را معيّن كند و به كسى كه امانت را قبول كرده بگويد كه بايد مال را در اينجا حفظ كنى ( 1 ) و اگر احتمال هم بدهى كه از بين برود نبايد آن را به جاى ديگر ببرى ( 2 ) چنانچه امانتدار احتمال دهد ( 3 ) كه در آنجا از بين برود و بداند چون آنجا در نظر صاحب مال براى حفظ بهتر بوده گفته است كه نبايد از آنجا بيرون ببرى مىتواند آن را به جاى ديگر ( 4 ) ببرد و اگر در آنجا ببرد و تلف شود ضامن نيست . ولى اگر نداند به چه جهت گفته كه به جاى ديگر نبر ، چنانچه بجاى ديگر ببرد و تلف شود ، احتياط واجب آن است كه عوض آن را بدهد ( 5 ) ) * ( 1 ) مكارم : و به جاى ديگر نبرى ، امانتدار حقّ ندارد آن را به جاى ديگر ببرد ، مگر آن كه احتمال دهد در آنجا از بين مىرود و بداند چون آنجا در نظر صاحب مال براى حفظ بهتر بوده است گفته است بيرون نبر ، ولى اگر نداند به چه جهت اين سخن را گفته بايد به جاى ديگر نبرد و اگر ببرد و تلف شود احتياط واجب آن است كه عوض آن را بدهد . سيستانى : هر چند احتمال بدهى كه از بين برود ، نمىتواند آن را به جاى ديگر ببرد ، و اگر به جاى ديگر ببرد و تلف شود ضامن است مگر اينكه يقين داشته باشد مال در آنجا تلف مىشود كه جايز است در اين صورت آن را به جاى امنى منتقل سازد .